یکی از شهرهای استان مرکزی در کشور ایران است. در لغتنامهٔ دهخدا در شرح این شهر آمده است: «همان ادریس آباد سابق است.
ادريس آباد نام قديمي شازند مركز شهرستان شازند مي باشد كه احتمال مي رود توسط خانواده ادريس ابن معقل تاسيس شده باشد در زمان صفويه بنا بر سياست آن زمان تعداد زيادي از ارامنه در دو آبادي اطراف آن يعني ازنا و كلاوه كه اكنون محله هاي شهر شازند فعلي مي باشند سكني داده شده بودند ابراهيم دهگان مروخ اراكي در كتاب خويش كرجنامه راجع به شازند چنين مي نويسد شازند از دهات بزرگ توابع اراك كه نام اين ده در قديم ادريس آباد بود.
نام ایستگاه راهآهن میان سمنگان و نورآباد است که در ۳۵۴ هزارگزی ایستگاه راهآهن اراک واقع است. کارخانهٔ قند شاهی به سال ۱۳۱۵ ه.ش به علت مساعد بودن آن ناحیه برای کشت چغندر به این محل منتقل شد.» که این نشان میدهد در حال نوشته شدن این مطلب تنها از ایستگاه راهآهنی در کنار روستای ادریس آباد سخن رفته است. و نام شازند به شهر اطلاق نمیشده است اما بعدها هنگامی که این روستا به شهر تبدیل شد نام آن به شازند تغییر یافت.
شازند شهری صنعتی است و در مسیر راهآهن سراسری ایران قرار دارد. این شهر در ۳۷ کیلومتری جنوب غربی اراک واقع شدهاست. تا ۱۳۱۶ ادریسآباد نام داشت.

علت نامگذاری این شهر به شازند به دلیل وجود کوهی بودهاست که زرتشتیان عقیده داشتهاند کیخسرو بههمراه پهلوانان نامی آن در آن کوه مخفی شدهاند. از این رو این کوه را شاه زنده یا شاه زند نامیدهاند. و شهر شازند هم که در ابتدا ادریسآباد بودهاست از روی این کوه نامگذاری کردهاند. و سبب آنکه این کوه را شازند یا شازنده گوینده در تاریخ اسطوره ای ایران کیخسرو فرزند سیاوش و نوه کیکاووس است و مادرش فرنگیس دختر افراسیاب تورانی است . کیخسرو در روستا جایگاه خاصی دارد و از جاویدانان است . در اساطیر ایران آمده است که کیخسرو زنده است و همراه با سوشیانت خواهد آمد .
گویند کیخسرو کسان خود را بدرود گفت و با آهنگ سفر مینونی به همراه چند تن از یاران به سفر رفت . پس از آن به چشمه ای رسیدند و شب در آنجا ماندند و گفت کسی فردا را نخواهد دید. همراهان کیخسرو بخفتند . چون صبح برخاستند کیخسرو را ندیدند . این اتفاق در محلی به نام چشمه بلاغ یا چشمه هک یا چشمه شازنده اتفاق افتاد و چون در اساطیر بر این باورند که کیخسرو زنده است این مکان را شاه زنده نامیدند .
در اول دره شراه و در نزدیکی شازند کوهی است به نام «شاه زند»این کوه را «کوه نقار خانه» هم می نامند در کوه شاه زند غاری پرآب و گیاه به نام « غار کیخسرو» وجود دارد. بنا بر باورهای مردم ، کیخسرو دراین کوه واین غار غیب شده است. از جمله باورهای مربوط به غار کیخسرواین است که بعضی سالها،در شب نوروز و یا در هنگام تحویل سال، صدای توپ و نقار خانه از آن شنیده می شود. گاهی غار، نور باران می گردد.غار کوه «شاه زند» از زیارتگاههای زرتشتیانایران باستان است (دهگان،1376،جلد اول،1329) درباره غار کیخسرو روایتها و قصههای هم وجود دارد. بنا بر برخی ازاین روایتها کیخسرو در غار کوه شاه زند طلسم شده است و وقتی امام زمان (عج) ظهور میکند کیخسرو و شش نفر همراهانش در رکاب حضرت ، شمشیر می زنند.(انجوی شیرازی،297)
کوه شاه زنده (کوه کیخسرو )
قله کوه کیخسرو
مکانهای باستانی و مذهبی
تپه باستانی گل زرد ، در روستای گل زرد با آثاری از دوران ساسانی و تپه باستانی گل تپه ، در روستای گل تپه با آثاری از دوران مادها در غرب شهر آستانه از نقاط تاریخیاین منطقه محسوب می شود. از تفرجگاههای طبیعی شازند می توان به چشمه عمارت، ۲۶کیلومتری جنوب شازند در روستای عمارت، اشاره کرد.
غار کیخسرو (شازند) ،در ۳۵کیلومتری جنوب غربی اراک و درسمت غربی رودخانه شراء در دل کوه شازند و ارتفاع 2900متری قرار دارد.
غار کیخسرو از دیرباز محل زیارت زرتشتیان بوده تا آنجا که تعدادی از هندوستان برای ادای نذر و نیاز بهاین غار افسانهای روی میآوردند. ازدیگر جاذبههای طبیعی شازند غار سوله خونزا درکوه شمسآباد، در جنوب شرقی شهر شازند؛ پیست اسکی پاکل شازند، درجنوباینشهر، سراب عباسآباد، درشرق شازند، سراب اسکان ، درپنج کیلو متری شمال روستای فر است.
ازجاذبههای گردشگری شازند "امامزاده سهل ابن علی" در شهر آستانه است که سه مقبره به نامهای سهل ابن علی (ع)، طالب ابن علی (ع) و جعفر ابن علی(ع)،از نوادگان حضرت علی (ع) ،درآن قرار دارد، و هر ساله تعداد کثیری از مردمایران به ویژه اهالی استان مرکزی به زیارتاین بزرگواران میآیند. ذکر سال749روی سنگ قبر سهل ابن علی ، قدیمیترین تاریخ موجود ازاین امامزاده است .
شهر شازند دارای سه منطقهٔ اصلی است که شازند، ازنا و کلاوه نام دارند. با توسعه بیشتر شهر مناطق جدیدی نیز به آن افزوده شده اند. مردم شازند بیشتر به زبان فارسی گفتگو میکنند. ترکی نیز در برخی روستاهای منطقه رایج است.
از مشاهیر این شهر که درگذشته میتوان به شیخ عباس مدرس (مشیدی یا ادریس آبادی )اشاره کرد که از بنیان گزاران حوزه علمیه اراک بوده و امام خمینی هم از شاگردان ایشان در حوزه علمیه اراک بوده است .
آب و هوا
آب و هوای شازند سرد و کوهستانی است که تابستانهای معتدل و زمستانهای سردی را به همراه دارد. سردترین نقطهٔ استان مرکزی در این شهر است. به علت بارندگی فراوان در این شهر و روستاها و کوههای اطراف آن در منطقهای بالاتر از بخش هندودر این شهرستان مکان مناسبی برای ایجاد پیست اسکی بوجود آمد که بعد از ساخت این پیست این منطقه در زمستان به عنوان یکی از جاذبههای توریستی شهر مطرح است.
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان شازند در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۰۱۰۲ نفر بودهاست. که از این میان 58330 نفر مرد و 60459 نفر زن هستند. نرخ سواد در این شهرستان 72/2 درصد است.
کوههای شهرستان شازند
کوههای مهم شهرستان شازند و ارتفاع هر یک از سطح دریا به شرح زیر است:
شهباز ۳۳۸۸ متر
کوه مالاگا۳۱۱۸ متر
کوه رازون 2703 متر
کوه عمارت ۲۴۵۰ متر
کوه برآفتاب 2428 متر
کوه نپند 2565 متر
کوه میش آب ۲۹۲۵ متر
کوه عرق چین 2927 متر
کوه آوداش 2462 متر
کوه سرو 3322 متر
کوه سردره 2947 متر
کوه سول دره 2663 متر
کوه ازنا 2838 متر
کوه مارون 2507 متر
نظرات شما عزیزان:
یک شهروند شا زندی 
ساعت13:04---12 دی 1393
اصل کوه مخفی شدن کیخسرو سراب عباس اباد میباشد نه بلاغ یا هک یا جاهای دیگر .من بومی انجا هستم و اطلاعات خوبی دارم پاسخ: ممنون از نظر شما هر اطلاعاتی دارید در اختیار ما قرار بدید تا در وبلاگ قرار بگیرد.
رضا 
ساعت11:47---7 آبان 1391
|